• Thứ năm 02/07/2020 16:34

Thu hút FDI: Để niềm vui trọn vẹn

09/06/2020

Với những nỗ lực trong cải thiện môi trường đầu tư, hội nhập kinh tế quốc tế và phòng, chống dịch Covid-19, môi trường đầu tư Việt Nam đang được các nhà đầu tư quốc tế đánh giá cao. Tuy nhiên, để niềm vui được trọn vẹn, thì minh bạch trong môi trường đầu tư, kinh doanh vẫn phải đặt lên hàng đầu.  

Điểm đến của tập đoàn toàn cầu

Cải thiện trong môi trường ĐTKD tại Việt Nam những năm gần đây được cộng đồng quốc tế ghi nhận và đánh giá cao. Đó cũng là lý do, rất nhiều tập đoàn kinh tế lớn trên thế giới đã xuất hiện tại Việt Nam, như: Toyota, Honda, Canon, AONE (Nhật Bản); Samsung, Lotte, CJ, Hyundai, LG (Hàn Quốc); CP, Amata, BJC Group (Thái Lan); Chevron, Coca-Cola, Caterpillar, General Electric (Hoa Kỳ),… Trong số này, có những tập đoàn liên tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong nhiều năm liền.

thu hut fdi de niem vui tron ven
Samsung liên tục mở rộng đầu tư tại Việt Nam

Điển hình là Samsung, đầu tư vào Việt Nam từ năm 2008 và chính thức đi vào hoạt động từ năm 2009, sau hơn 10 năm phát triển, hiện tập đoàn này đã rót vào Việt Nam hơn 17 tỷ USD, với nhiều nhà máy sản xuất đặt tại các tỉnh Bắc Ninh, Thái Nguyên và Trung tâm nghiên cứu phát triển đặt tại TP. Hồ Chí Minh, dự kiến tới đây là tại Hà Nội.

Với quyết tâm cải thiện môi trường ĐTKD, biến Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư quốc tế, những năm qua, Chính phủ Việt Nam đã liên tục ban hành Nghị quyết 19/NQ-CP về cải thiện môi trường ĐTKD, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Nhờ sự vào cuộc mạnh mẽ của các bộ, ngành, địa phương, môi trường đầu tư đã được cải thiện tích cực, được nhà đầu tư trong và ngoài nước đánh giá cao. Đặc biệt, dịch Covid-19 diễn biến phức tạp tại 123 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, gây thiệt hại nặng nề cho nhiều quốc gia và DN, nhưng Chính phủ Việt Nam vẫn kiểm soát rất tốt dịch bệnh, làm yên lòng các nhà đầu tư. Cùng với đó, quá trình hội nhập kinh tế quốc tế diễn ra sâu rộng, với 16 Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được ký kết, trong đó nổi bật là Hiệp định Đối tác Toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA), đây là hai FTA thế hệ mới, được đánh giá mở ra cơ hội lớn cho các DN xuất khẩu của Việt Nam trong việc thâm nhập thị trường Liên minh châu Âu (EU) và các quốc gia thành viên CPTPP.

Với những lợi thế trên, một làn sóng dịch chuyển nhà máy từ Trung Quốc sang Việt Nam đã bắt đầu hình thành. Cụ thể, Tập đoàn Apple (Hoa Kỳ) cho biết đang muốn xây dựng chuỗi cung ứng tại Việt Nam để sản xuất tai nghe, màn hình điện thoại cho Apple.

Thậm chí, Chính phủ Nhật Bản còn thông qua gói hỗ trợ kinh tế khẩn cấp, trong đó phân bổ hơn 240 tỷ yên (tương đương 2,2 tỷ USD) để hỗ trợ các công ty Nhật Bản di dời cơ sở sản xuất về nước hoặc đưa đến các quốc gia Đông Nam Á. Trong đó có Việt Nam.

thu hut fdi de niem vui tron ven
Toyota là tập đoàn Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam từ rất sớm

Ảnh hưởng từ sự cố Tenma

Trong lúc môi trường đầu tư Việt Nam đang được cộng đồng quốc tế đánh giá cao thì thông tin từ báo chí Nhật Bản vào những ngày cuối tháng 5/2020 cho hay, lãnh đạo Tập đoàn Tenma (Nhật Bản) “thú nhận” với công tố viên tại Tokyo (Nhật Bản) rằng, Công ty TNHH Tenma Việt Nam (có trụ sở tại tỉnh Bắc Ninh) đã hối lộ khoảng 25 triệu yên (tương đương hơn 5 tỷ đồng) cho môt số quan chức địa phương.

Theo lời khai, Tenma Việt Nam vào tháng 6/2017 sau khi nhập lô hàng khuôn mẫu đã bị đòi khoản phụ thu gần 1,8 tỷ yên (khoảng 262 tỷ đồng). Để giảm “phụ phí”, công ty đề xuất trả “phí điều chỉnh”. Giám đốc Tenma Việt Nam đã đồng ý chi 2 tỷ đồng để được “miễn” khoản tiền trên. Tiếp đó, tháng 8/2019, công ty này lại bị yêu cầu nộp thuế thu nhập chừng 89 triệu yên (khoảng 17,8 tỷ đồng), trong đó bao gồm thuế DN. Tenma Việt Nam đã đưa 3 tỷ đồng tiền mặt để hối lộ nên được giảm xuống còn 2,62 triệu yên, gồm cả phí phạt.

Ngay sau khi có thông tin trên, tỉnh Bắc Ninh, Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính đã vào cuộc xác minh. Trước mắt, một số cán bộ liên quan đã bị đình chỉ công tác để điều tra có hay không hành vi nhận hối lộ. Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc cũng ra văn bản yêu cầu làm rõ nghi vấn nhận hối lộ của công ty Nhật Bản. "Nếu đúng phải xử nghiêm, góp phần tạo môi trường ĐTKD minh bạch, công bằng và chống thất thu thuế", chỉ đạo của Thủ tướng nêu.

Mặc dù các cơ quan chức năng đã vào cuộc kịp thời, và cũng chưa có đủ căn cứ để xác định chính xác hành vi nhận hối lộ của một số cán bộ công chức tại tỉnh Bắc Ninh, nhưng các chuyên gia kinh tế cho rằng, thông tin trên đã ảnh hưởng rất lớn đến môi trường đầu tư Việt Nam. Có thể làm mất cơ hội đón dòng đầu tư từ các tập đoàn lớn trong thời gian tới.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng: Việc làm rõ nghi vấn nhận hối lộ của công ty Nhật Bản tại Bắc Ninh không chỉ quan trọng đối với môi trường ĐTKD mà còn phục vụ công tác phòng, chống tham nhũng tại Việt Nam.

Nguyễn Hòa

Scroll