• Thứ hai 27/09/2021 20:57

Thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ: Gắn trách nhiệm cho chủ thể

14/09/2021

Nhà sản xuất, nhập khẩu các sản phẩm như pin, ắc quy; thiết bị điện, điện tử; săm lốp; dầu nhớt; ô tô, xe máy; bao bì… sẽ bắt buộc phải có trách nhiệm tái chế, quản lý vòng đời sản phẩm của mình chứ không tự do thả lỏng như bây giờ.

Nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất

Nâng cao trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà nhập khẩu (EPR) trong quản lý vòng đời sản phẩm là xu hướng đã được nhiều nước triển khai. Theo hướng tiếp cận này, EPR đối với sản phẩm của mình được mở rộng tới khi sản phẩm đã được tiêu thụ trong vòng đời của nó. Điều này không những hạn chế gây nguy hại cho môi trường mà còn thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn.

Thu hồi, xử lý sản phẩm thải bỏ: Gắn trách nhiệm cho chủ thể
Thu hồi, tái chế sản phẩm thải bỏ góp phần thúc đẩy nền kinh tế tuần hoàn

Tại Việt Nam, trách nhiệm này cũng được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường (BVMT) 2005, sau đó, tiếp tục kế thừa và quy định tại Luật BVMT 2014. Tuy nhiên, có nhiều nguyên nhân khiến Luật vẫn chỉ nằm trên giấy và sản phẩm khi hết hạn sử dụng là thải bỏ ra môi trường, hầu như chưa có doanh nghiệp (DN) nào “khống chế” được phạm vi quản lý của sản phẩm làm ra ngay sau khi xuất xưởng.

Trong một khảo sát điều tra mới nhất của Tổng cục Môi trường (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho thấy, đa số các công ty sản xuất pin, ắc quy đều nắm rõ chu trình sau khi hết hạn sử dụng, những sản phẩm này trở thành chất thải độc hại, cần thu gom, vận chuyển và xử lý, nhưng phần lớn DN sản xuất pin chưa hề nghĩ đến việc thu hồi, bởi sản phẩm quá bé, lại khó tái chế cũng như số vật liệu thu hồi được lại rất ít. Còn với sản phẩm ắc quy, việc thu hồi dễ dàng hơn và chức năng tái sử dụng khá cao, song rất ít DN sản xuất, nhập khẩu thực hiện công việc này mà chủ yếu do DN nhỏ, hộ gia đình tại các làng nghề thực hiện.

Muộn còn hơn không

Tổng cục Môi trường đang lấy ý kiến góp ý lần cuối cho Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật BVMT 2020 sẽ có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, trong đó có nội dung EPR về tái chế và xử lý sản phẩm, bao bì sau sử dụng, đó là: Quy định trách nhiệm tái chế (Điều 54) và trách nhiệm xử lý chất thải (Điều 55).

Theo ông Phan Tuấn Hùng - Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài nguyên và Môi trường): Sắp tới, nhà sản xuất, nhập khẩu phải có trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì do mình sản xuất, nhập khẩu theo một tỷ lệ tái chế và quy cách bắt buộc. Các sản phẩm, bao bì phải được tái chế là các sản phẩm, bao bì có giá trị tái chế, bao gồm pin, ắc quy; thiết bị điện, điện tử; săm lốp; dầu nhớt; ô tô, xe máy; bao bì.

Để thực hiện trách nhiệm của mình, nhà sản xuất, nhập khẩu được lựa chọn một trong 4 hình thức: Tự mình thực hiện tái chế; thuê đơn vị có chức năng tái chế; liên kết với nhau thành lập tổ chức đại diện thực hiện EPR để tổ chức hoạt động tái chế; đóng góp kinh phí cho Quỹ BVMT Việt Nam để tổ chức tái chế.

Những chất độc hại, khó khăn cho việc thu gom, xử lý hoặc không có khả năng tái chế thì đơn vị sản xuất hoặc nhập khẩu phải có trách nhiệm đóng góp tài chính vào Quỹ BVMT Việt Nam để hỗ trợ trực tiếp hoạt động thu gom, xử lý, nghiên cứu, sáng kiến quản lý chất thải.

Các chuyên gia kinh tế cho rằng, trong xu thế toàn cầu hóa, mỗi nền kinh tế, mỗi DN đều phải nâng cao khả năng cạnh tranh của mình. Trong đó, tăng khả năng cạnh tranh bằng giải pháp phát triển xanh, chú trọng đến BVMT, trách nhiệm với xã hội… được xem là yếu tố quan trọng quyết định sự thành công.

Theo các chuyên gia quốc tế, Việt Nam nên xây dựng, triển khai chương trình thu gom ắc quy chì trên phạm vi toàn quốc, có sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước và nhà sản xuất, đơn vị tái chế. Hệ thống thu gom dựa trên nguyên tắc đặt cọc bắt buộc hoặc chiết khấu nếu trả lại ắc quy cũ khi mua ắc quy mới.

Thanh Tâm

Mới nhất
tcty-dau-khi-vn-pv-power-moi
tcty-phan-bon-va-hoa-chat-dau-khi-ctcp-dam-phu-my
Scroll