• Thứ năm 16/07/2020 21:02

Tăng tốc giải ngân vốn đầu tư công

20/04/2020

Tăng cường đầu tư công không chỉ bù đắp sự sụt giảm đầu tư tư nhân mà còn tạo nền tảng để đón đầu cơ hội khi dịch bệnh được kiểm soát. Vì vậy, chuyên gia cho rằng, cần tích cực giải ngân đầu tư công, thậm chí tăng liều lượng đầu tư kết cấu hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục…

Giải ngân đạt 100%, GDP sẽ tăng 0,42%

Theo Bộ Tài chính, trong 3 tháng đầu năm, hầu hết các bộ, ngành, địa phương tập trung giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2019 còn lại; phân bổ kế hoạch, nhập dự toán chi cho các dự án được bố trí kế hoạch; đồng thời do ảnh hưởng của dịch Covid19 nên tỷ lệ giải ngân kế hoạch vốn năm 2020 vẫn còn thấp.

Ước giải ngân kế hoạch vốn đầu tư năm 2020 của các bộ, ngành, địa phương đến hết ngày 31/3 hơn 61.591 tỷ đồng, đạt 13,09% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn so với cùng kỳ (cùng kỳ đạt 11,21% kế hoạch Quốc hội giao và đạt 12,97% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao). Trong đó, vốn trong nước giải ngân hơn 58.595 tỷ đồng, vốn nước ngoài hơn 2.995 tỷ đồng.

tang toc giai ngan von dau tu cong
Vốn đầu tư công tăng lên 1% sẽ đóng góp cho tăng trưởng GDP thêm 0,06 điểm %

Ông Nguyễn Việt Phong - Vụ trưởng Vụ trưởng Vụ Thống kê xây dựng và Vốn đầu tư (Tổng cục Thống kê) - cho rằng, kết quả này do sự đổi mới về điều hành chính sách của Chính phủ. Cụ thể, ngay từ đầu năm, Chính phủ đã giao hết vốn kế hoạch cho các địa phương và bộ, ngành; trong khi những năm trước, Chính phủ giao nhiều lần, bộ, ngành và địa phương không chủ động được. Bên cạnh đó, Luật Đầu tư sửa đổi cũng đã có những thay thế cho bất cập cũ, thủ tục đầu tư đơn giản hơn, do vậy tiến độ thực hiện và giải ngân tốt hơn. Trong bối cảnh đầu tư và tiêu dùng tư nhân đang suy giảm, một trong những giải pháp quan trọng vực dậy nền kinh tế giai đoạn khó khăn này chính là giải ngân vốn đầu tư công.

Theo ông Đỗ Thiên Tuấn - Trường Chính sách công và Quản lý Fulbright, tăng cường đầu tư công không chỉ để bù đắp sự sụt giảm của đầu tư tư nhân trong ngắn hạn, mà còn giúp tạo dựng nền tảng để đón đầu cơ hội phục hồi khi dịch bệnh được kiểm soát; tăng năng lực cạnh tranh cho nền kinh tế. Ngoài những dự án trọng điểm của quốc gia, các dự án nhỏ cũng có thể tác động lan tỏa đối với nền kinh tế.

Trong khi đó, theo tính toán của Tổng cục Thống kê, khi vốn đầu tư công tăng lên 1% sẽ đóng góp cho tăng trưởng GDP thêm 0,06 điểm %, sẽ lan tỏa và đóng góp cho ngành xây dựng tăng thêm 1,34 điểm %. Điều này hàm ý, vốn đầu tư công chủ yếu đi vào cơ sở hạ tầng và làm nguồn vốn “mồi”; thúc đẩy đầu tư từ các khu vực khác. “Nếu năm 2020, giải ngân vốn đầu tư công đạt 100% sẽ giúp GDP tăng 0,42%”- ông Nguyễn Việt Phong cho biết.

Tăng tốc giải ngân

Thực tế, đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công là 1 trong những mục tiêu được các bộ, ngành, địa phương rốt ráo thực hiện. Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng, đến nay, các bộ, ngành, đơn vị đang chủ động vào cuộc, tìm giải pháp tăng tốc độ giải ngân vốn đầu tư công. Đơn cử trong quý II/2020, dự kiến có 3 dự án thành phần thuộc Dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông, gồm đoạn Mai Sơn - quốc lộ 45, quốc lộ 45 - Nghi Sơn và Phan Thiết - Dầu Giây được chuyển đổi hình thức đầu tư từ đối tác công - tư sang sử dụng vốn đầu tư công.

Mặc dù Chính phủ đã nỗ lực đôn đốc, thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, song số vốn chưa giải ngân theo kế hoạch vẫn còn lớn. Hiện, Việt Nam có khoảng 30 tỷ USD vốn đầu tư cần giải ngân trong năm nay, bao gồm vốn ngân sách nhà nước và vốn vay. Trong Thông báo số 126/TB-VPCP của Văn phòng Chính phủ về Kết luận của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc về các giải pháp tháo gỡ khó khăn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, đảm Giải ngân vốn đầu tư công 3 tháng tuy cao hơn so với cùng kỳ nhưng chủ yếu giải ngân kế hoạch vốn năm 2019 còn lại, nên tỷ lệ giải ngân năm 2020 còn thấp. bảo an sinh xã hội và đời sống nhân dân trong bối cảnh tác động của dịch Covid-19 chỉ rõ, cần tập trung đẩy mạnh thực hiện giải ngân vốn đầu tư công, coi đây là nhiệm vụ trọng tâm và có ý nghĩa quan trọng nhất để bù đắp phần thiếu hụt tăng trưởng của dịch bệnh. Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương phấn đấu giải ngân 100% vốn đầu tư công còn lại của năm 2019 và số kế hoạch vốn đầu tư công năm 2020. “Cần có biện pháp, giải pháp cụ thể và chế tài mạnh mẽ trong triển khai thực hiện” - Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu.

Chính phủ hiện cũng đang đề xuất Bộ Chính trị, Quốc hội cho phép chuyển đổi hình thức đầu tư các dự án đường cao tốc Bắc - Nam phía Đông (8 dự án) và dự án đường cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ từ đối tác công tư sang đầu tư công. Bố trí mức vốn phù hợp từ nguồn tăng thu và kinh phí còn lại của ngân sách trung ương năm 2019 cho dự án đường cao tốc Mỹ Thuận - Cần Thơ và đường cất - hạ cánh, đường lăn của hai cảng hàng không quốc tế Nội Bài, Tân Sơn Nhất. Ngoài ra, đề xuất cho phép áp dụng hình thức chỉ định thầu kèm theo cắt giảm 5% so với dự toán khi triển khai thực hiện dự án, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật.

Giải ngân vốn đầu tư công 3 tháng tuy cao hơn so với cùng kỳ nhưng chủ yếu giải ngân kế hoạch vốn năm 2019 còn lại, nên tỷ lệ giải ngân năm 2020 còn thấp

Thu Phương

Scroll