• Thứ năm 16/07/2020 21:10

Nâng cao giá trị nông sản xuất khẩu

05/05/2020

Dịch Covid-19 đang tạo ra những thách thức cho tăng trưởng xuất khẩu (XK) nông sản của Việt Nam, tuy nhiên đi cùng với đó là những cơ hội. Các chuyên gia kinh tế cho rằng, đây cũng là thời điểm mà các doanh nghiệp (DN), người nông dân cần thực hiện tái cơ cấu, nâng cao giá trị nông sản XK.

Khó hoàn thành mục tiêu

Đánh giá của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT) cho thấy, dù chịu ảnh hưởng nặng nề của dịch Covid-19 nhưng XK nông sản trong 3 tháng đầu năm vẫn có nhiều điểm tích cực. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu (XNK) hàng nông-lâm-thủy sản ước đạt gần 15,2 tỷ USD. Riêng kim ngạch XK nông sản trong 3 tháng đầu năm đạt 9,06 tỷ USD, xuất siêu đạt gần 2,9 tỷ USD, tăng 48,9% so với cùng kỳ năm 2019.

nang cao gia tri nong san xuat khau
Năm 2020, mục tiêu xuất khẩu nông-lâm-thủy sản 42 tỷ USD

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu (NK) nông-lâm-thủy sản 3 tháng đầu năm đạt khoảng 6,2 tỷ USD, giảm 13,2% so với cùng kỳ năm 2019. Trong đó, giá trị NK các mặt hàng nông-lâm-thủy sản chính ước đạt 5,2 tỷ USD, giảm 13% so với cùng kỳ năm trước. Ngoại trừ các mặt hàng dầu mỡ động, thực vật, lúa mì, cao su, đậu tương có giá trị NK tăng, các mặt hàng nông-lâm-thủy sản khác đều giảm so với cùng kỳ năm 2019.

Tuy đảm bảo tăng trưởng, nhưng ngành nông nghiệp đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức không chỉ bởi tác động từ dịch Covid-19 mà còn ảnh hưởng từ xung đột thương mại giữa các nền kinh tế lớn, các tác động của biến đổi khí hậu với mức độ ngày càng nghiêm trọng. Tất cả làm cho sản xuất, XK nông sản chủ lực đứng trước những rủi ro. Bên cạnh đó, các nước gia tăng áp dụng các biện pháp bảo hộ, hàng rào kỹ thuật, các quy định mới về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm ngày càng cao hơn. Vì vậy, một số mặt hàng chủ lực có kim ngạch XK giảm như thủy sản, rau quả…

Năm 2020, toàn ngành đặt mục tiêu XK nông-lâm-thủy sản đạt 42 tỷ USD. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại Bộ NN&PTNT nhận định đạt được mục tiêu này là thách thức rất lớn. Tính toán con số cụ thể muốn XK 42 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng XK nông sản sang thị trường Trung Quốc phải đạt 10%; thị trường ASEAN 9%; thị trường khác cũng phải tăng 9% để bù đắp sự sụt giảm của thị trường Mỹ, EU.

Chủ động đa dạng thị trường

Theo ông Hoàng Trung - Cục trưởng Cục Bảo vệ thực vật (Bộ NN&PTNT), tình hình XK các ngành thủy sản, rau quả… sẽ bị ảnh hưởng trực diện từ các diễn biến phức tạp của dịch Covid-19, đây cũng là cơ hội để các ngành hàng như rau quả, gỗ… chuyển đổi phương thức sản xuất và kinh doanh, nắm bắt thời cơ thúc đẩy XK. Việc chậm các đơn hàng thủy sản sẽ thúc đẩy phát triển sản xuất chế biến, đóng hộp, đông lạnh. Đối với các sản phẩm rau, quả tươi, các địa phương cần chủ động điều chỉnh sản xuất, vụ mùa thu hoạch phù hợp với nhu cầu thị trường để đón cơ hội sau khi dịch Covid-19 được khống chế; đồng thời đẩy mạnh chế biến, bảo quản để tiêu thụ trong nước, XK sang các thị trường trọng điểm như Mỹ, EU, ASEAN… Hơn nữa, khi thuế không còn là rào cản thương mại do các Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã được ký kết, thì việc đáp ứng yêu cầu vệ sinh và kiểm dịch thực vật là vô cùng quan trọng để nông sản Việt Nam có thể thâm nhập thị trường XK.

nang cao gia tri nong san xuat khau
Tập trung vào chế biến sâu nhằm nâng cao chất lượng nông sản

Về thị trường XK, Bộ NN&PTNT đã chủ động phối hợp với các bộ, ngành, Đại sứ quán Việt Nam, Thương vụ tại các nước triển khai toàn diện, đạt hiệu quả cao nhất về xúc tiến, phát triển thị trường tại các địa bàn trọng điểm, tiềm năng và thị trường ngách ngay từ đầu năm 2020, tạo sự đột phá trong đa dạng hóa thị trường. Ngoài ra, Bộ NN&PTNT cũng tập trung phối hợp với các địa phương, nghiên cứu điều chỉnh một số đối tượng cây trồng, vật nuôi cho phù hợp với nhu cầu của thị trường tiêu thụ và lợi thế so sánh của từng địa phương.

Nhằm nâng cao chất lượng nông sản XK, Bộ NN&PTNT kiến nghị Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh sản xuất nông nghiệp, tăng cường chế biến, bảo quản, lưu thông để linh hoạt thích ứng với bối cảnh dịch bệnh. Đồng thời, chuẩn bị tốt nhất phương án hậu dịch Covid-19 cho thị trường Trung Quốc, EU, Mỹ. Về chính sách thuế, tín dụng, Bộ NN&PTNT kiến nghị hỗ trợ chính sách thuế, tín dụng̣ cho khu vực sản xuất, chế biến, bảo quản và XK nông sản, trong đó cần đặc biệt quan tâm giai đoạn trước mắt và trung hạn.

Do ảnh hưởng của dịch Covid-19, nhiều loại nông sản XK bị sụt giảm mạnh như: Hồ tiêu, cá tra, chè, cao su… Ngược lại, XK gạo, rau, sắn, gỗ, các sản phẩm mây tre đan tăng mạnh.

Ngọc Thảo

Scroll